
Astım, solunum yollarında daralma ve iltihaplanma ile seyreden, nefes almayı zorlaştıran kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Astım hastalığında hava yolları dış uyaranlara karşı aşırı duyarlıdır ve bu durum dönemsel alevlenmelerle kendini gösterir.
Astım, çoğu zaman tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık değildir; ancak uygun tedavi ve yaşam düzenlemeleriyle kontrol altına alınabilir.
Astım, genetik yatkınlık ile çevresel faktörlerin birlikte etkisi sonucu ortaya çıkabilir. En sık karşılaşılan tetikleyici faktörler şunlardır:
•hava kirliliği
•kimyasal atık ve keskin kokuya maruz kalma
•sigara dumanı
•toz ve ev tozu akarları
•evcil hayvan tüyleri
•bitki polenleri
•viral solunum yolu enfeksiyonları
•yoğun stres, anksiyete ve depresyon
Psikolojik faktörler, astım ataklarının sıklığını ve şiddetini artırabilen önemli unsurlar arasında yer almaktadır.
Astım genellikle alevlenme dönemleri ile seyreden bir hastalıktır. Bu dönemlerde ortaya çıkabilen başlıca belirtiler şunlardır:
•öksürük
•nefes alıp vermede zorlanma
•göğüste sıkışma hissi
•hırıltılı solunum
•eforla artan nefes darlığı
Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve dönemsel olarak artış gösterebilir.
Astımın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, hastalığın kontrol altına alınması mümkündür. Bu süreçte:
•hekim tarafından verilen ilaçların düzenli kullanılması
•sigaranın bırakılması
•tozlu ve kirli ortamlardan uzak durulması
•alerjenlerle temasın azaltılması
•kimyasal kokulara maruz kalmaktan kaçınılması
•yaşam tarzı düzenlemeleri önemli rol oynar.
Tedavi süreci, bireyin klinik durumuna göre planlanır ve düzenli takip gerektirir.
Hipnoz, birçok rahatsızlıkta olduğu gibi solunum sistemi hastalıklarında da tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılabilmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalarda, özellikle hafif ve orta dereceli astım tanısı olan bireylerde hipnoz uygulamalarının destekleyici etkileri olduğu gözlemlenmiştir.
İngiliz Verem Derneği Araştırma Komitesi tarafından yapılan çalışmalarda; hipnozun, astıma eşlik eden korku ve kaygı ile başa çıkmada, hastalığın öznel belirtilerinin algılanmasında ve yaşam kalitesinin artırılmasında fayda sağlayabileceği bildirilmiştir. Bazı çalışmalarda kadın hastalarda belirti azalmasının erkeklere kıyasla daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir.
Hipnoz uygulamalarında amaç; bireyin gevşeme ve odaklanma haline geçmesini sağlamak ve solunumu etkileyen psikolojik faktörlerin fark edilmesine yardımcı olmaktır.
Astım hastalarında sıklıkla:
•anksiyete (kaygı bozukluğu)
•stresle ilişkili solunum düzensizlikleri
•geçmiş yaşantılara bağlı duygu durum değişiklikleri eşlik edebilir. Hipnoz sürecinde bu faktörler, kişiye özel bir plan çerçevesinde ele alınır.
Hipnoz, astımın tıbbi tedavisinin yerine geçmez; hekim tarafından planlanan tedaviye destekleyici ve tamamlayıcı bir yaklaşım olarak değerlendirilir.
Bu sayfada yer alan bilgiler; solunum sistemi hastalıkları, psikofizyolojik etkileşimler, stres-astım ilişkisi ve hipnozun klinik uygulamalarına ilişkin güncel bilimsel literatür temel alınarak hazırlanmıştır.
Astım; yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda psikolojik faktörlerden etkilenen bir hastalık olarak ele alınmakta ve tedavi sürecinde bütüncül bir yaklaşım benimsenmektedir.
Hipnoz uygulamaları; tıbbi etik ilkeler, bilimsel gerçeklik ve Sağlık Bakanlığı mevzuatı çerçevesinde yürütülür. Hiçbir uygulama:
•kesin tedavi,
•garanti sonuç,
•herkes için aynı etki iddiasıyla sunulmaz.
Bu sayfada yer alan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Astım tanı ve tedavi planlaması, bireyin klinik değerlendirmesi sonrasında hekim tarafından yapılır. İnternet üzerinden sunulan bilgiler, tıbbi değerlendirmelerin yerine geçmez.
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki bilimsel kaynaklardan yararlanılmıştır:
•Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Prevention
•World Health Organization (WHO). Asthma – Key Facts
•British Tuberculosis Association Research Committee. Hypnosis in the treatment of asthma
•Spiegel, D. Hypnosis and psychosomatic medicine
•Lynn, S. J., & Kirsch, I. Handbook of Clinical Hypnosis
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.