
Hipnoz, dermatoloji alanında tamamlayıcı bir yöntem olarak aşağıdaki bazı cilt hastalıklarında destekleyici amaçla kullanılabilmektedir:
•Akne
•Dermatit
•Ürtiker
•Trikotilomani
•Nörodermatit
•Alopesi
•Eritrodermi
•Dishidrotik dermatit
•Atopik dermatit
•Vitiligo
•Eritromelalji
•Herpes simplex
•Liken planus
Bu hastalıkların her biri farklı fizyopatolojik mekanizmalara sahip olmakla birlikte, birçoğunda stres ve psikolojik faktörlerin hastalığın başlangıcı, alevlenmesi veya seyri üzerinde etkili olduğu bilinmektedir.
Dermatolojik hastalıkların; alerjenler, bakteriler, mantarlar ve kimyasal etkenlerle ilişkili olduğu bilinmekle birlikte, psikolojik stresin bu hastalıkların ortaya çıkmasında veya şiddetlenmesinde önemli bir rol oynadığı göz ardı edilmemektedir.
Stres durumunda:
•bağışıklık sistemi etkilenir,
•inflamatuvar süreçler aktive olur,
•çeşitli biyokimyasal maddeler salınır.
Yapılan bilimsel çalışmalarda; bağışıklık, endokrin ve sinir sistemlerinin birbirinden bağımsız değil, aksine sürekli etkileşim halinde çalışan sistemler olduğu gösterilmiştir. Bu etkileşim, cilt sağlığı üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiler oluşturabilir.
Stres, sinir sisteminin çalışma düzenini bozarak ciltteki hassasiyeti ve hasarı artırabilir. Ciltteki belirtilerin artması ise bireyin kaygı düzeyini yükselterek stres yanıtını daha da güçlendirebilir. Böylece kısır bir döngü oluşur.
Bu döngüde:
•stres cilt belirtilerini artırır,
•artan belirtiler kaygıyı yükseltir,
•yükselen kaygı cilt semptomlarını daha da tetikler.
Bu nedenle dermatolojik hastalıkların değerlendirilmesinde yalnızca cilt bulguları değil, psikolojik faktörler de dikkate alınmalıdır.
Bu etkileşim nedeniyle günümüzde psikodermatoloji alanı gelişmiştir. Psikodermatoloji yaklaşımında;
•dermatoloji hekimleri,
•psikiyatristler,
•psikologlar
birlikte çalışarak bütüncül bir değerlendirme ve tedavi planı oluştururlar.
Birçok cilt hastalığında; anksiyete, depresyon, içe dönüklük, stresle baş etme güçlüğü gibi psikolojik durumlar hastalığın seyrini etkileyebilir.
Hipnoz, dermatolojik hastalıklarda tıbbi tedavinin yerine geçen bir yöntem değildir. Ancak psikolojik faktörlerin belirgin olduğu durumlarda, destekleyici ve tamamlayıcı bir yaklaşım olarak ele alınabilir.
Hipnoz uygulamalarında amaç:
•stres düzeyinin azaltılmasına destek olmak,
•cilt belirtilerini tetikleyen psikolojik süreçlerin fark edilmesine yardımcı olmak,
•bireyin beden–zihin farkındalığını artırmak,
•kaygı ve duygusal yüklerin ele alınmasına katkı sağlamaktır.
Hipnoz sürecinde kullanılan telkinler ve teknikler, kişiye özel olarak planlanır.
Bazı bireylerde kendi kendine hipnoz (oto-hipnoz) uygulamaları, stres azaltıcı tekniklerin öğrenilmesine katkı sağlayabilir. Bu tür uygulamalar:
•gevşeme yanıtını artırabilir,
•psikolojik gerginliği azaltabilir,
•bireyin hastalığıyla baş etme becerilerini destekleyebilir.
Oto-hipnoz uygulamaları, profesyonel yönlendirme sonrasında öğrenilmelidir.
Bu sayfada yer alan bilgiler; psikodermatoloji, stres–bağışıklık ilişkisi, nöroendokrin etkileşimler ve hipnozun psikolojik süreçlerdeki destekleyici rolüne ilişkin güncel bilimsel literatür temel alınarak hazırlanmıştır.
Dermatolojik hastalıklar, yalnızca cilt yüzeyinde değil; beden–zihin etkileşimi çerçevesinde ele alınması gereken çok boyutlu süreçlerdir.
Hipnoz uygulamaları; tıbbi etik ilkeler, bilimsel gerçeklik ve Sağlık Bakanlığı mevzuatı çerçevesinde yürütülür. Hiçbir uygulama:
•kesin iyileşme,
•garanti sonuç,
•herkes için aynı etki iddiasıyla sunulmaz.
Bu sayfada yer alan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Dermatolojik hastalıkların tanı ve tedavi süreci, dermatoloji hekimi tarafından planlanır. Hipnoz uygulamaları, klinik değerlendirme sonrasında destekleyici yöntem olarak ele alınır. İnternet üzerinden sunulan bilgiler, tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki bilimsel kaynaklardan yararlanılmıştır:
•Gupta, M. A., & Gupta, A. K. Psychodermatology
•American Academy of Dermatology (AAD). Stress and skin disorders
•Pavlovic, S. et al. Neuroimmunologic aspects of skin diseases
•Spiegel, D. Hypnosis in psychosomatic medicine
•Lynn, S. J., & Kirsch, I. Handbook of Clinical Hypnosis
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.