-
İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404
Konya/Türkiye
- İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404 Konya/Türkiye
Dikkat eksikliği ve odaklanma problemleri; bireyin dikkatini bir işe başlatmakta, sürdürmekte veya gerekli süre boyunca korumakta zorlanması ile karakterize edilen bilişsel işlev bozukluklarıdır. Bu durum, bireyin akademik, mesleki ve sosyal yaşamında işlevselliğini belirgin biçimde etkileyebilir.
Dikkat eksikliği her zaman çocukluk çağında başlayan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) kapsamında olmak zorunda değildir. Erişkinlikte ortaya çıkan veya durumsal olarak gelişen dikkat ve odaklanma sorunları da klinik olarak değerlendirilmelidir.
Dikkat eksikliği;
•Nörogelişimsel bozukluk (DEHB),
•Anksiyete bozuklukları,
•Depresyon,
•Travma sonrası stres bozukluğu,
•Uyku bozuklukları,
•Yoğun stres ve tükenmişlik
gibi birçok durumun belirtisi veya eşlikçisi olarak görülebilir.
Bu nedenle dikkat eksikliği tek başına bir hastalık değil, altta yatan nedenlerin değerlendirilmesini gerektiren bir klinik tablodur.
Bilişsel Belirtiler
•Dikkatin çabuk dağılması
•Yapılan işe başlamakta zorlanma
•Bir işi yarım bırakma
•Unutkanlık
•Detayları gözden kaçırma
Davranışsal Belirtiler
•Erteleme davranışı
•Organizasyon güçlüğü
•Aynı anda çok işe başlayıp hiçbirini bitirememe
•Zaman yönetiminde zorlanma
Duygusal Belirtiler
•Zihinsel yorgunluk
•Motivasyon kaybı
•Başarısızlık hissi
•Özgüven azalması
Nörobiyolojik Nedenler
•Dopamin ve noradrenalin regülasyonunda bozulma
•Prefrontal korteks işlevlerinde yetersizlik
Psikolojik Nedenler
•Kaygı ve stres
•Depresif duygudurum
•Travmatik yaşantılar
•Bastırılmış duygular
Çevresel ve Yaşamsal Etkenler
•Uyku düzensizliği
•Aşırı ekran kullanımı
•Yoğun iş yükü
•Sürekli uyarana maruz kalma
Tedavi edilmediğinde dikkat ve odaklanma problemleri;
•Akademik başarısızlık,
•İş performansında düşüş,
•Zaman yönetimi sorunları,
•Sosyal ilişkilerde çatışma,
•Kendilik algısında bozulma gibi uzun vadeli sonuçlara yol açabilir.
Tedavi planı mutlaka altta yatan nedenlere göre şekillendirilmelidir.
Uygulanabilecek yöntemler:
•Psikoeğitim
•Bilişsel Davranışçı Yaklaşımlar
•Dikkat ve yürütücü işlev çalışmaları
•Gerekli durumlarda farmakolojik tedavi
•Destekleyici yöntem olarak hipnoz uygulamaları
Hipnoz, dikkat ve odaklanma sorunlarında tamamlayıcı ve destekleyici bir yöntem olarak değerlendirilmektedir. Amaç, zihinsel dağınıklığın kaynağını oluşturan bilinçaltı süreçleri düzenlemektir.
Hipnoz uygulamaları ile:
•Zihinsel gürültü azaltılabilir
•Odaklanma süresi uzatılabilir
•Dikkat kontrolü geliştirilebilir
•İçsel motivasyon artırılabilir
•Dikkati sabote eden düşünce kalıpları yeniden yapılandırılabilir
•Konsantrasyon artırıcı hipnotik indüksiyonlar
•Zihinsel sakinleşme ve gevşeme çalışmaları
• odaklı imgeleme teknikleri
•Ego güçlendirme telkinleri
•Post-hipnotik telkinlerle sürdürülebilir odaklanma
Hipnoz, bireyin iradesini ortadan kaldırmaz; aksine dikkat kontrolünü güçlendirmeyi hedefler.
Yapılan çalışmalarda hipnozun;
•Dikkat süresini uzattığı,
•Odaklanma kalitesini artırdığı,
•Kaygıya bağlı dikkat dağınıklığını azalttığı
gösterilmiştir. Hipnoz özellikle anksiyete temelli dikkat sorunlarında etkili bir destekleyici yöntem olarak değerlendirilmektedir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması uzman hekim değerlendirmesi ile yapılmalıdır. Hipnoz uygulamaları, uygun görülen vakalarda destekleyici tedavi yöntemi olarak kullanılır.
•American Psychiatric Association. DSM-5, Neurodevelopmental Disorders
•Barkley, R. A. Attention-Deficit Hyperactivity Disorder
•Kaplan & Sadock’s Synopsis of Psychiatry
•Brown, T. E. A New Understanding of ADHD
•Spiegel, H., Spiegel, D. Trance and Treatment
•Hammond, D. C. Handbook of Hypnotic Suggestions
⸻
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.
