-
İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404
Konya/Türkiye
- İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404 Konya/Türkiye
Fibromiyalji; yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı, hassasiyet artışı, yorgunluk, uyku bozuklukları ve bilişsel zorlanmalarla seyreden kronik bir ağrı sendromudur. Ağrıya eşlik eden bulgular, çoğu zaman kişinin günlük yaşam işlevselliğini ve yaşam kalitesini belirgin biçimde düşürür.
Fibromiyalji, yapısal bir doku hasarı ile açıklanamaz; ağrının kaynağı merkezi sinir sistemindeki ağrı işleme mekanizmalarındaki bozulmadır. Bu nedenle fibromiyalji, “merkezi duyarlılık sendromları” başlığı altında değerlendirilir.
Yaygın ağrı sendromları; belirgin bir organik patoloji saptanamamasına rağmen süregelen, çoklu vücut bölgelerini etkileyen ve genellikle stres, travma ve duygusal yüklenmelerle şiddetlenen ağrı tablolarını kapsar.
Bu gruba:
•Fibromiyalji
•Kronik yorgunluk sendromu
•Gerilim tipi baş ağrıları
•İrritabl bağırsak sendromu ile ilişkili ağrılar
•Psikosomatik ağrı tabloları
dahil edilebilir.
•Üç aydan uzun süren yaygın ağrı
•Ağrıya eşlik eden yorgunluk
•Dinlendirici olmayan uyku
•Bilişsel bulanıklık (“fibro fog”)
•Fiziksel muayenede hassasiyet noktaları
•Laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerinin çoğunlukla normal olması
Fibromiyalji tek bir nedene bağlı değildir. Güncel bilimsel yaklaşım, biyopsikososyal model üzerinden açıklama yapmaktadır.
Biyolojik Etkenler
•Merkezi sinir sisteminde ağrı eşiğinin düşmesi
•Serotonin, noradrenalin ve dopamin dengesizlikleri
•Otonom sinir sistemi düzensizlikleri
Psikolojik Etkenler
•Kronik stres
•Bastırılmış duygular
•Travmatik yaşantılar
•Kaygı ve depresyon eşlikleri
Sosyal ve Çevresel Etkenler
•Uzun süreli yaşam stresi
•Çocukluk çağı ihmal ve travmaları
•Süregelen psikososyal yüklenmeler
Fiziksel Belirtiler
•Yaygın kas ve eklem ağrıları
•Sabah tutukluğu
•El ve ayaklarda uyuşma
•Baş ağrıları
•Çene ve yüz ağrıları
•Hassasiyet artışı
Psikolojik ve Bilişsel Belirtiler
•Konsantrasyon güçlüğü
•Unutkanlık
•Depresif duygu durum
•Anksiyete
•Duygusal dalgalanmalar
Uyku ve Enerji Sorunları
•Uykudan yorgun uyanma
•Gün boyu süren halsizlik
•Egzersiz sonrası artan ağrı
Fibromiyalji tanısı, dışlama tanısıdır. Tanı sürecinde:
•Ayrıntılı anamnez
•Fizik muayene
•Laboratuvar ve görüntüleme tetkikleri
•Psikiyatrik ve psikolojik değerlendirme
birlikte ele alınır. Amaç, diğer inflamatuvar veya nörolojik hastalıkların dışlanmasıdır.
•Kronikleşen ağrı
•İş gücü kaybı
•Sosyal izolasyon
•Depresyon ve anksiyete bozuklukları
•İlaçlara bağımlı yaşam biçimi
gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.
Fibromiyalji tedavisi çok boyutlu planlanmalıdır.
•Medikal tedavi
•Fiziksel aktivite ve egzersiz
•Psikoterapi yaklaşımları
•Uyku düzeninin sağlanması
•Hipnoz (tamamlayıcı ve bütünleştirici yöntem)
Hipnoz, fibromiyalji ve yaygın ağrı sendromlarında merkezi ağrı algısını düzenlemeye yönelik güçlü bir yöntemdir. Ağrı yalnızca bedensel bir duyum değil; aynı zamanda duygusal ve bilişsel bir deneyimdir.
Hipnoz ile:
•Ağrı algısı yeniden yapılandırılır
•Merkezi duyarlılık azaltılabilir
•Otonom sinir sistemi regülasyonu sağlanır
•Stres yanıtı dengelenir
•Ağrı şiddetinde azalma
•Uyku kalitesinde artış
•Kas gevşemesi
•Duygusal yüklerin çözülmesi
•Kendilik algısının güçlenmesi
•Ağrıya yönelik korku ve kaygıyı azaltmak
•Bedensel farkındalığı düzenlemek
•Merkezi sinir sistemi hassasiyetini düşürmek
•Hastanın kendi bedenini yeniden güvenli algılamasını sağlamak
•Derin gevşeme indüksiyonları
•Ağrı modülasyonu telkinleri
•İmgeleme teknikleri
•Ego güçlendirme
•Travma odaklı regresyon (uygun vakalarda)
•Post-hipnotik telkinler
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Fibromiyalji ve yaygın ağrı sendromlarında tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi ile yapılmalıdır. Hipnoz uygulamaları, uygun görülen vakalarda destekleyici ve tamamlayıcı tedavi yöntemi olarak değerlendirilir.
•Wolfe F. et al. Fibromyalgia Criteria and Severity Scales
•Häuser W. et al. Fibromyalgia Syndrome: Pathophysiology and Treatment
•Van der Kolk B. The Body Keeps the Score
•Jensen MP, Patterson DR. Hypnosis for Chronic Pain Management
•Montgomery GH et al. Hypnosis and Pain Control
•Yapko MD. Clinical Hypnosis in Pain and Psychosomatic Disorders
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.
