-
İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404
Konya/Türkiye
- İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404 Konya/Türkiye
Hipnoz, toplumda hakkında en çok yanlış bilgi bulunan uygulamalardan biridir. Sinema, sahne gösterileri ve kulaktan dolma bilgiler, hipnozun bilimsel ve klinik gerçekliğinin önüne geçebilmektedir. Aşağıda hipnozla ilgili en sık karşılaşılan yanlış inanışlar ve bunların bilimsel açıklamaları yer almaktadır.
Hipnoza yatkınlık kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı bireyler daha kolay odaklanabilirken, bazıları daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Ancak bu durum hipnozun yalnızca “özel insanlara” uygulanabildiği anlamına gelmez.
Bir kişi hipnoza giremiyorsa, çoğu zaman bunun nedeni:
•değişime hazır olmaması,
•kontrolü kaybetme korkusu,
•bilinçdışı dirençler
olabilir. Bu engeller ele alındığında, birey hipnotik sürece girebilir. Hipnoz özel bir yetenek değil, zihnin doğal bir odaklanma hâlidir.
Hipnoz, uyku değildir. Hipnoz altındaki birey:
•uyanıktır,
•söylenenleri duyar,
•sorulara cevap verebilir,
•çevreyle bağlantısını tamamen koparmaz.
Her ne kadar dışarıdan bakıldığında uykuya benzer bir görünüm oluşsa da, zihinsel olarak uyanıklık ve farkındalık söz konusudur. En derin hipnotik durumda bile kişi çevresel uyaranlara tepkisiz değildir.
Hipnoz; sihir, büyü veya doğaüstü bir güç değildir. Beynin doğal ve fizyolojik işleyişine dayanan bir durumdur. Hipnoz sırasında beynin dikkat ve algı süreçleri farklı bir organizasyonla çalışır.
Bilimsel temeli olan, psikoloji ve tıp alanlarında uzun yıllardır kullanılan bir uygulamadır.
Gevşeme, hipnozda sık kullanılan bir araçtır; ancak zorunlu değildir. Hipnotik durum:
•konuşurken,
•yürürken,
•okurken bile oluşabilir. Her gevşeme hipnoz değildir ve her hipnoz sürecinde derin gevşeme şart değildir.
Hafıza, yaşanan her anıyı birebir kaydetmez. Anılar; algılar, duygular ve yorumlarla birlikte saklanır. Hipnoz sırasında:
•gerçekte yaşanmamış detaylar,
•eksik veya çarpıtılmış hatırlamalar
ortaya çıkabilir. Bu nedenle hipnoz, mutlak hafıza kayıt cihazı değildir.
Hipnoza bağımlılık ile hipnotik rahatlama hissini sevme durumu aynı şey değildir. Hipnoza bağımlılık, telkinlere körü körüne bağlanmak anlamına gelir ki bu klinik uygulamalarda amaçlanan bir durum değildir.
Hipnotik trans sırasında yaşanan rahatlama, olumlu duygular oluşturabilir; bu durum bağımlılık değil, olumlu deneyim olarak değerlendirilir.
Hipnoz sırasında kontrol her zaman kişidedir. Kişi:
•istemediği hiçbir bilgiyi paylaşmaz,
•değerlerine aykırı davranışlar sergilemez,
•telkinleri reddedebilir.
Hipnoz, kişinin iradesini ortadan kaldırmaz; aksine farkındalığı artırır.
Hipnoz yalnızca tedavi amaçlı değildir. Klinik alanın yanı sıra:
•eğitim,
•performans geliştirme,
•iletişim becerileri,
•kişisel farkındalık gibi alanlarda da destekleyici olarak kullanılabilir.
Hipnozun kendisi sağlığa zararlı değildir. Ancak:
•uygulayıcının yeterli eğitime sahip olmaması,
•seansı yanlış yönetmesi,
•etik ve yasal sınırların ihlal edilmesi risk oluşturabilir. Bu nedenle hipnoz uygulamalarının Sağlık Bakanlığı onaylı eğitim almış yetkili kişiler tarafından yapılması önemlidir.
Hipnoza girebilen bireyler zihinsel olarak zayıf değil, aksine odaklanma ve iç gözlem becerisi gelişmiş bireylerdir. Telkine açıklık, zihinsel zayıflık değil; bilişsel esneklik göstergesidir.
Sağlık Bakanlığı’nın hipnoz uygulama yetkisi verdiği doktor, klinik psikolog ve diş hekimleri tarafından yapılan uygulamalarda semptomların ele alınması tehlike oluşturmaz.
Ancak yetkisiz kişilerin hipnozu tedavi amacıyla kullanması hem yasal değildir hem de risklidir.
Bilimsel araştırmalarda geçmiş yaşama dair doğrulanmış bir kanıt bulunmamaktadır. Hipnoz sırasında ortaya çıkan imgeler:
•bilinçdışı semboller,
•rüyalar,
•zihinsel yeniden kurgulamalar olabilir. Bunlar reenkarnasyonun kanıtı değildir.
Hipnozda güç yalnızca uygulayıcıda değildir. Kontrol her zaman danışandadır. Kişi istediği anda hipnotik durumu sonlandırabilir, telkinleri kabul etmeyebilir.
Hipnoz, bir “güç gösterisi” değil; iş birliği sürecidir.
Bu sayfada yer alan bilgiler; hipnozun nörofizyolojik temelleri, bilişsel süreçler ve klinik uygulamalara ilişkin güncel bilimsel literatür temel alınarak hazırlanmıştır.
•American Psychological Association (APA) – Hypnosis Overview
•Spiegel, D. Hypnosis and the brain
•Lynn, S. J., & Kirsch, I. Handbook of Clinical Hypnosis
•Heap, M. Hypnosis: Current clinical perspectives
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.
