
İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS); yapısal veya biyokimyasal bir hastalık olmaksızın, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal ve/veya kabızlık gibi belirtilerle seyreden, fonksiyonel bir bağırsak bozukluğudur.
İBS’de yapılan endoskopik, radyolojik ve laboratuvar incelemeleri çoğunlukla normaldir. Ancak hastanın yaşadığı belirtiler gerçek, süreklidir ve yaşam kalitesini ciddi biçimde etkiler.
•Kronik ve tekrarlayıcı seyir
•Stres ve duygusal durumlarla belirgin ilişki
•Bağırsak alışkanlıklarında değişkenlik
•Organik bir hastalık saptanamaması
•Psikolojik faktörlerle alevlenme eğilimi
İBS, baskın bağırsak alışkanlığına göre sınıflandırılır:
•İBS-D: İshal baskın
•İBS-K: Kabızlık baskın
•İBS-M: Karışık tip (ishal + kabızlık)
•İBS-U: Sınıflandırılamayan tip
Gastrointestinal Belirtiler
•Karın ağrısı veya kramp
•Şişkinlik ve gaz
•İshal, kabızlık veya dönüşümlü seyir
•Dışkılama sonrası kısmi rahatlama
Sistemik ve Psikolojik Eşlikler
•Yorgunluk
•Anksiyete ve huzursuzluk
•Konsantrasyon güçlüğü
•Bedensel hassasiyet artışı
İBS’nin tek bir nedeni yoktur. Güncel yaklaşım bağırsak–beyin ekseni bozukluğu üzerinde durmaktadır.
Biyolojik Faktörler
•Bağırsak motilite düzensizlikleri
•Visseral aşırı duyarlılık
•Otonom sinir sistemi dengesizlikleri
Psikolojik Faktörler
•Kronik stres
•Bastırılmış duygular
•Anksiyete ve depresyon eş tanıları
Çevresel ve Yaşam Deneyimleri
•Travmatik yaşantılar
•Erken dönem stres faktörleri
•Öğrenilmiş bedensel tepkiler
Bağırsaklar, merkezi sinir sistemi ile çift yönlü bir iletişim içindedir. Bu sisteme bağırsak–beyin ekseni adı verilir. Stres, kaygı ve duygusal yükler doğrudan bağırsak fonksiyonlarını etkileyebilir.
İBS, bu eksende işlevsel bir regülasyon bozukluğu olarak değerlendirilir.
İBS tanısı, Roma kriterleri doğrultusunda klinik değerlendirme ile konur. Tanı sürecinde amaç:
•Organik hastalıkları dışlamak
•Semptom paternini belirlemek
•Psikososyal etkenleri değerlendirmektir
•Semptomların kronikleşmesi
•Sosyal ve mesleki kısıtlılık
•Sürekli tetkik ve hekim başvuruları
•Kaygı ve depresyon gelişimi
İBS tedavisi bütüncül ve kişiye özgü planlanmalıdır:
•Diyet düzenlemeleri
•Medikal tedaviler
•Psikolojik destek
•Hipnoz (tamamlayıcı ve bütünleştirici yöntem)
Hipnoz, İBS tedavisinde bağırsak–beyin eksenini hedefleyen, bilimsel olarak en çok araştırılmış tamamlayıcı yöntemlerden biridir. Özellikle gut-directed hypnosis (bağırsak odaklı hipnoz) yaklaşımı literatürde yer almaktadır.
•Karın ağrısında azalma
•Şişkinlik ve gaz yakınmalarında gerileme
•Bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesi
•Stres yanıtının azalması
•Otonom sinir sistemi dengelenmesi
•Bağırsak hassasiyetini azaltmak
•Stresle ilişkili semptom alevlenmelerini kontrol altına almak
•Bedensel farkındalık ve regülasyonu artırmak
•Semptomlara yönelik korku ve beklenti kaygısını azaltmak
•Derin gevşeme ve indüksiyonlar
•Bağırsak fonksiyonlarına yönelik imgeleme
•Visseral duyarsızlaştırma
•Otonom sinir sistemi düzenleyici telkinler
•Ego güçlendirme
•Post-hipnotik telkinler
İBS, psikosomatik yönü güçlü bir tablodur. Hipnoz, yalnızca semptomu değil, semptomun sürdürücüsü olan stres–duygu–beden döngüsünü hedef alır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. İrritabl Bağırsak Sendromunda tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi ile yapılmalıdır. Hipnoz uygulamaları, uygun görülen vakalarda destekleyici ve tamamlayıcı tedavi yöntemi olarak değerlendirilir.
•Drossman DA. Rome IV Criteria for Functional Gastrointestinal Disorders
•Whorwell PJ et al. Gut-Directed Hypnotherapy for IBS
•Palsson OS et al. Hypnosis Treatment for Gastrointestinal Disorders
•Ford AC et al. Psychological Therapies for Irritable Bowel Syndrome
•Spiegel D, Jensen MP. Hypnosis and the Gut-Brain Axis
Bu internet sitesinde yer alan tüm içerikler, güncel tıbbi ve bilimsel veriler ışığında hazırlanmış olup bilgilendirme amaçlıdır. İçeriklerle ilgili görüş, öneri veya düzeltme talepleriniz için aşağıdaki iletişim kanallarından tarafımıza ulaşabilirsiniz.
Sayfa Son Güncelleme Tarihi
İçerik Editörü ve Sorumlusu
E-Posta
info@drserkanakinci.com
Telefon
+90 533 320 70 93