
Kurdeşen (ürtiker), deride ani ortaya çıkan, kabarık, kızarık ve yoğun kaşıntılı döküntülerle seyreden bir cilt hastalığıdır. Bulaşıcı değildir ve yüz dahil olmak üzere vücudun herhangi bir bölgesinde görülebilir. Lezyonlar genellikle geçicidir ancak bazı bireylerde kronik seyir gösterebilir.
Ürtikerin ortaya çıkmasında birçok faktör rol oynayabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
•Enfeksiyonlar
•Bazı ilaçlar
•Gıdalar ve gıda katkı maddeleri
•Böcek sokmaları
•Fiziksel uyaranlar (soğuk, sıcak, basınç)
Stres ve yoğun duygusal yüklenmeler
Gıdaya bağlı ürtiker çocukluk çağında daha sık görülür. Deniz ürünleri, kuruyemişler, yumurta ve katkı maddeleri alerjik reaksiyonlara yol açarak ürtikeri tetikleyebilir.
Ürtiker tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Klinik yaklaşımda:
•Böcek sokmalarına bağlı durumlarda immünoterapi
•Gıdaya bağlı alerjilerde sorumlu besinin diyet dışı bırakılması
•İlaca bağlı ürtikerde kullanılan ilacın hekim tarafından değiştirilmesi
öncelikli olarak ele alınır.
Bunların yanında, özellikle stresle ilişkili veya nedeni net saptanamayan durumlarda destekleyici yöntemler gündeme gelebilir.
Ürtiker, birçok bireyde stresle yakından ilişkili olarak ortaya çıkabilir veya mevcut belirtiler stres dönemlerinde şiddetlenebilir. Stres, bağışıklık sistemi ve sinir sistemi üzerinden ciltte:
•kaşıntı,
•kızarıklık,
•kabarıklık,
•döküntü gibi belirtilerin artmasına neden olabilir.
Bu durum psikodermatoloji alanında, zihinsel süreçlerle cilt tepkilerinin karşılıklı etkileşimi olarak ele alınır.
Hipnoz, kurdeşenin doğrudan dermatolojik tedavisi değildir. Ancak özellikle stresle tetiklenen veya stresle alevlenen ürtiker vakalarında destekleyici ve tamamlayıcı bir yöntem olarak değerlendirilebilir.
Hipnoz uygulamalarında amaç:
•stres yanıtını düzenlemek,
•bedensel farkındalığı artırmak,
•kaygı ve gerginliği azaltmak,
•kişinin stresle baş etme becerilerini güçlendirmektir.
Hipnoz sırasında verilen telkinler ve zihinsel imgeleme çalışmaları ile:
•bireyin stres algısı yeniden yapılandırılabilir,
•vücudun aşırı alarm tepkisi yatıştırılabilir,
•cilt belirtilerini tetikleyen duygusal yükler ele alınabilir.
Bu süreçte kişi, stres faktörlerini fark etmeyi ve bu faktörlere verdiği tepkileri düzenlemeyi öğrenebilir.
Hipnoz:
•ürtikeri tek başına tedavi etmez,
•alerjik nedenleri ortadan kaldırmaz,
•medikal tedavinin yerine geçmez.
Ancak stresin ürtiker üzerindeki etkisini azaltarak, belirti şiddetinin ve atak sıklığının azalmasına destek olabilir. Bu yönüyle hipnoz, dermatolojik tedavilerin tamamlayıcısı olarak ele alınır.
Bu içerik; ürtiker, stres fizyolojisi, psikodermatoloji ve hipnozun destekleyici rolüne ilişkin bilimsel literatür temel alınarak hazırlanmıştır.
Hipnoz, kurdeşen tedavisinde mucizevi bir yöntem değil, uygun vakalarda kullanılan destekleyici bir yaklaşımdır.
Hipnoz uygulamaları:
•yalnızca yetkili ve eğitimli uygulayıcılar tarafından,
•bireyin rızası alınarak,
•dermatolojik tedaviyi aksatmadan
uygulanmalıdır. “Kurdeşeni kesin geçirir” gibi iddialarla sunulmaz.
Bu sayfada yer alan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Kurdeşen tanı ve tedavisi dermatoloji hekimi tarafından planlanmalıdır. Hipnoz uygulamaları, uygun görülen vakalarda destekleyici olarak değerlendirilir.
Bilimsel Kaynaklar
•European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI) – Urticaria
•American Academy of Dermatology – Hives (Urticaria)
•Buske-Kirschbaum, A. Stress and skin disorders
•Lynn, S. J., & Kirsch, I. Handbook of Clinical Hypnosis
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.