-
İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404
Konya/Türkiye
- İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404 Konya/Türkiye
Psikosomatik ağrı; tıbbi değerlendirmelerde belirgin bir organik neden saptanamamasına rağmen, bireyin gerçek ve yoğun bedensel ağrı deneyimlemesi durumudur. Bu ağrılar hayali değildir, abartı değildir ve kişinin “kendini kandırması” ile açıklanamaz.
Psikosomatik ağrılar; psikolojik süreçlerin, stresin ve duygusal yüklerin bedensel sistemler üzerinden ifade bulmasıyla ortaya çıkar. Zihin ve beden arasındaki etkileşimin bozulması sonucunda gelişir.
•Tıbbi tetkiklerde açıklayıcı patoloji bulunmaması
•Ağrının stresle artması, rahatlama dönemlerinde azalması
•Tekrarlayıcı ve kronik seyir
•Psikolojik yük arttıkça şiddetlenme
•Tedaviye dirençli görünüm
•Kişinin yaşam kalitesinde belirgin düşüş
•Baş ve yüz (gerilim tipi baş ağrıları)
•Boyun ve omuzlar
•Sırt ve bel
•Mide–bağırsak sistemi
•Kas ve eklemler
•Pelvik bölge
Bedensel Belirtiler
•Sürekli ya da aralıklı ağrı
•Kas gerginliği
•Yanma, batma, baskı hissi
•Uyuşma ve karıncalanma
•Yorgunluk ve halsizlik
Psikolojik Eşlik Eden Belirtiler
•Kaygı ve huzursuzluk
•Depresif duygu durum
•Öfke ve içsel gerginlik
•Kontrol kaybı hissi
•Umutsuzluk
Psikosomatik ağrıların oluşumunda tek bir neden yoktur. Çoğunlukla çok faktörlü bir yapı söz konusudur.
Psikolojik Nedenler
•Bastırılmış öfke ve üzüntü
•İfade edilemeyen duygular
•Travmatik yaşantılar
•Uzun süreli stres
•Mükemmeliyetçilik ve aşırı kontrol ihtiyacı
Biyolojik ve Nörofizyolojik Nedenler
•Otonom sinir sistemi düzensizlikleri
•Ağrı algısında merkezi hassasiyet
•Stres hormonlarının uzun süreli etkisi
Öğrenilmiş Bedensel Tepkiler
•Daha önce yaşanan hastalık deneyimleri
•Ağrının “koruyucu sinyal” olarak öğrenilmesi
Hayır. Psikosomatik ağrı gerçektir.
Ancak kaynağı bedensel dokudan değil, merkezi sinir sistemi ve bilinçdışı süreçlerden beslenir. Bu ayrım, tedavi yaklaşımını belirler.
•Kronikleşme riski artar
•Kişi sürekli hasta rolüne girebilir
•Depresyon ve anksiyete eşlik edebilir
•İş ve sosyal yaşam ciddi biçimde etkilenir
•Gereksiz tıbbi girişimler artabilir
•Tıbbi değerlendirme ve ayırıcı tanı
•Psikoterapi yaklaşımları
•Bilişsel Davranışçı Tedavi (BDT)
•Gevşeme ve stres yönetimi
•Hipnoz (tamamlayıcı ve bütüncül yöntem)
Hipnoz, psikosomatik ağrı sendromlarında özellikle etkilidir. Çünkü hipnoz:
•Bilinçdışı düzeyde ağrı algısını düzenler
•Otonom sinir sistemi üzerinde dengeleyici etki sağlar
•Bastırılmış duyguların güvenli biçimde işlenmesine olanak tanır
•Ağrıya yüklenen anlamı dönüştürür
Hipnoz sürecinde:
•Ağrı algısı yeniden yapılandırılabilir
•Kas gevşemesi sağlanır
•Stres yanıtı azaltılır
•Bedensel farkındalık artırılır
•Kontrol duygusu güçlendirilir
Birey, ağrıyı “kontrol edemediği bir tehdit” olarak değil, düzenlenebilir bir sinyal olarak algılamaya başlar.
•Gevşeme ve derinleştirme indüksiyonları
•Ağrıya yönelik imgeleme çalışmaları
•Duyarsızlaştırma teknikleri
•Ego güçlendirme
•Regresyon (uygun vakalarda)
•Post-hipnotik telkinler
•Ağrı şiddetini azaltmak
•Ağrının yaşam üzerindeki etkisini sınırlamak
•Stres–ağrı döngüsünü kırmak
•Bedensel kontrol algısını artırmak
•Tekrarlamayı önlemek
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Psikosomatik ağrı sendromlarında tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi ile yapılmalıdır. Hipnoz uygulamaları, uygun görülen vakalarda destekleyici ve tamamlayıcı tedavi yöntemi olarak değerlendirilir.
•American Psychiatric Association. DSM-5-TR
•Sarno JE. The Mindbody Prescription
•Gatchel RJ et al. Psychological Approaches to Pain Management
•Yapko MD. Trancework: An Introduction to the Practice of Clinical Hypnosis
•Spiegel D, Spiegel H. Trance and Treatment
•WHO. Somatic Symptom Disorders and Pain
⸻
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.
