-
İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404
Konya/Türkiye
- İhsaniye Mh. Sultan Cem Cd. No: 33/404 Konya/Türkiye
Vajinismus ve cinsel ağrı bozuklukları; cinsel birleşme sırasında ya da birleşme beklentisiyle birlikte ortaya çıkan, istemsiz kasılmalar, yoğun ağrı, yanma, korku ve kaçınma davranışlarıyla seyreden klinik tablolardır. Bu durumlar, bireyin isteği dışında gelişir ve çoğu zaman “kontrol edilemeyen refleks” niteliği taşır.
Vajinismus, özellikle vajinal kasların istemsiz kasılması sonucu cinsel birleşmenin gerçekleşememesi ya da ciddi ağrı ile kesintiye uğramasıdır. Cinsel ağrı bozuklukları ise birleşme sırasında ya da sonrasında devam eden ağrı, yanma ve rahatsızlık hissiyle karakterizedir.
Bu tablolar yalnızca bedensel değil; psikolojik, duygusal ve ilişkisel boyutları olan çok katmanlı sorunlardır.
•İstem dışı refleksler ile ortaya çıkar
•Bilinçli çaba ile kontrol edilemez
•Korku–kaçınma döngüsü ile sürer
•Zamanla performans kaygısını artırır
•İlişkisel stres ve suçluluk duygusuna yol açabilir
•Kadının “isteksizliği” ile karıştırılmamalıdır
Bu durumlar bir “tercih” ya da “isteksizlik” değil, öğrenilmiş ve koşullanmış bir savunma tepkisidir.
Bu bozuklukların ortaya çıkışında tek bir neden yoktur. Çoğu vakada birden fazla faktör birlikte rol oynar.
Psikolojik ve Duygusal Nedenler
•Cinsellikle ilgili yanlış öğrenmeler ve mitler
•İlk gece korkusu
•Performans kaygısı
•Kontrol kaybı korkusu
•Suçluluk ve utanç duyguları
•Travmatik yaşantılar (cinsel taciz, zorlayıcı deneyimler)
Ailesel ve Kültürel Etkenler
•Katı ahlaki öğretiler
•Cinselliğin “ayıp”, “tehlikeli” olarak kodlanması
•Baskıcı veya aşırı koruyucu ebeveyn tutumları
Bedensel ve Tıbbi Etkenler
•Daha önce yaşanmış ağrılı jinekolojik işlemler
•Doğum travmaları
•Enfeksiyonlar veya hassasiyet oluşturan durumlar
(Not: Organik nedenler mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.)
Vajinismus, çoğu zaman bedenin zihni koruma çabasıdır. Zihin için tehdit olarak algılanan bir durum karşısında beden, istemsiz bir savunma refleksi geliştirir. Bu refleks zamanla otomatikleşir.
Kişi mantıksal olarak “tehlike yok” dese bile beden bunu öğrenmiş bir alarm sistemi gibi algılamaya devam eder.
Tedavi, multidisipliner ve bireye özgü planlanmalıdır.
Kullanılabilecek yöntemler:
•Bilişsel Davranışçı Yaklaşımlar
•Psikoeğitim
•Gevşeme ve beden farkındalığı çalışmaları
•Gerekli durumlarda tıbbi değerlendirme
•Destekleyici yöntem olarak hipnoz uygulamaları
Tedavinin amacı:
•Korku–kaçınma döngüsünü kırmak
•Bedensel refleksleri regüle etmek
•Güvenli algı oluşturmak
•Kontrol duygusunu yeniden kazandırmak
Hipnoz, bu bozukluklarda destekleyici ve tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılabilir. Hipnoz ile:
•Bedensel gevşeme sağlanabilir
•Otomatik kasılma refleksleri üzerinde çalışılabilir
•Korku ve tehdit algısı yeniden yapılandırılabilir
•Bilinçaltında yerleşmiş olumsuz çağrışımlar ele alınabilir
•Güven ve kontrol algısı güçlendirilebilir
Hipnoz sırasında birey kontrolünü kaybetmez; aksine bedensel farkındalık ve özdenetim artar.
•Gevşeme ve güven indüksiyonları
•Beden–zihin uyumunu artıran telkinler
•Travma öyküsü varsa regresyon ve duyarsızlaştırma
•Ego güçlendirme çalışmaları
•Olumlu beden imajı ve güven telkinleri
Her uygulama, bireyin klinik değerlendirmesine göre planlanır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması, ilgili branş hekimi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirlenmelidir. Hipnoz uygulamaları, uygun görülen vakalarda destekleyici tedavi yöntemi olarak ele alınır.
•American Psychiatric Association. DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 2013
•Kaplan & Sadock’s Synopsis of Psychiatry, Sexual Dysfunction Disorders
•Masters, W.H., Johnson, V.E. Human Sexual Response, Little Brown, 1970
•Spiegel, H., Spiegel, D. Trance and Treatment: Clinical Uses of Hypnosis, APA Publishing
•Reissing, E. D. et al. “Etiological correlates of vaginismus.” Journal of Sex & Marital Therapy
Bu içerik Dr. Serkan Akıncı tarafından hazırlanmıştır.
