Siğiller, Human Papilloma Virus yani HPV kaynaklı yaygın deri lezyonlarıdır. Bazı siğiller kısa sürede kaybolurken, bazıları aylarca hatta yıllarca devam edebilir ve klasik tedavilere rağmen tekrarlayabilir.
İlginç olan nokta şudur: Hipnoz, telkin ve siğil gerilemesi arasındaki ilişki yaklaşık 80 yıldır bilimsel literatürde araştırılmaktadır. Dermatoloji, immünoloji ve psikonöroimmünoloji alanındaki çalışmalar; insan zihni ile bağışıklık sistemi arasındaki ilişkinin düşündüğümüzden daha güçlü olabileceğini göstermektedir.
Halk arasında sıkça duyulan “okutunca geçti” ifadesi, bilimsel açıdan değerlendirildiğinde yalnızca bir inanış değil; beklenti, telkin, bağışıklık sistemi ve zihin-beden etkileşimi açısından incelenmesi gereken dikkat çekici bir konudur.
Bu makalede siğil tedavisinde hipnoz konusunu; HPV biyolojisi, bağışıklık sistemi, telkin mekanizmaları, psikonöroimmünoloji ve bilimsel araştırmalar ışığında ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.
“Okutunca Geçti” Denilen Olayın Arkasında Gerçekten Biyolojik Bir Mekanizma Olabilir mi?
Türkiye’de birçok insan hayatının bir döneminde şu cümleyi duymuştur:
“Siğilim vardı, okuttum, geçti.”
Bu cümle ilk bakışta yalnızca halk inanışı gibi görünebilir. Ancak modern tıp açısından bakıldığında burada araştırılması gereken önemli bir soru vardır:
İnsan zihni bağışıklık sistemini etkileyebilir mi?
Daha da önemlisi, bu etki HPV kaynaklı siğiller üzerinde gözle görülebilen sonuçlar oluşturabilir mi?
Bugün psikonöroimmünoloji alanındaki araştırmalar; stres, beklenti, telkin, duygu durumu ve zihinsel süreçlerin bağışıklık sistemi üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir.
Siğiller ise bu ilişkinin en görünür örneklerinden biridir. Çünkü siğilin gerilemesi, çoğu zaman bağışıklık sisteminin HPV’yi fark edip hedef almasıyla ilişkilidir.
Siğil Nedir?
Siğil, Human Papilloma Virus yani HPV adı verilen virüs grubunun neden olduğu iyi huylu deri lezyonudur.
El, ayak, parmak, tırnak çevresi ve vücudun farklı bölgelerinde görülebilir. Çocuklarda, gençlerde ve erişkinlerde ortaya çıkabilir.
El ve ayak siğillerinde en sık karşılaşılan HPV tipleri şunlardır:
- HPV Tip 1
- HPV Tip 2
- HPV Tip 4
- HPV Tip 27
- HPV Tip 57
Siğiller çoğu zaman hayatı tehdit eden yapılar değildir. Ancak estetik rahatsızlık, ağrı, bulaşma kaygısı, sosyal utanma, özgüven kaybı ve tekrarlama nedeniyle kişiyi ciddi şekilde etkileyebilir.
HPV Neden Bazı İnsanlarda Yıllarca Kalabilir?
HPV’nin en dikkat çekici özelliklerinden biri bağışıklık sisteminden saklanabilmesidir.
Virüs çoğu zaman derinin üst katmanlarında sessiz şekilde yaşamını sürdürür. Kan dolaşımına yoğun şekilde karışmadığı için bağışıklık sistemi onu her zaman güçlü bir hedef olarak algılamayabilir.
Bu nedenle bazı kişilerde siğiller aylarca hatta yıllarca kalabilir.
Virüs oradadır.
Ancak bağışıklık sistemi onu yeterince hedef almamaktadır.
Fakat bir gün bu durum değişebilir. Bağışıklık sistemi HPV’yi fark ettiğinde siğil küçülmeye, kurumaya ve kaybolmaya başlayabilir.
Siğil Kaybolurken Vücutta Neler Olur?
Dermatoloji ve immünoloji alanındaki araştırmalar, siğil gerilemesinin bağışıklık sistemiyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.
Gerileyen siğiller incelendiğinde bölgede şu hücrelerin arttığı görülmektedir:
- CD4 T lenfositleri
- CD8 T lenfositleri
- Makrofajlar
- Doğal Katil Hücreler yani NK hücreleri
Başka bir ifadeyle bağışıklık sistemi HPV’yi fark etmeye başlamakta ve o bölgeye yönelmektedir.
Siğilin ortadan kalkmasını sağlayan temel güç çoğu zaman budur.
Bağışıklık sisteminin HPV’yi fark etmesini sağlayan faktörler nelerdir?
İşte hipnoz ve telkin araştırmaları bu sorunun etrafında şekillenmiştir.
Eğer bağışıklık sistemi zihinsel süreçlerden etkilenebiliyorsa, hipnoz ve güçlü telkin de HPV’ye karşı bağışıklık cevabını destekleyebilir mi?
Bilim insanları uzun yıllardır bu sorunun cevabını araştırmaktadır.
Psikonöroimmünoloji Nedir?
Psikonöroimmünoloji; beyin, sinir sistemi, hormon sistemi ve bağışıklık sistemi arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim dalıdır.
Bir zamanlar bu sistemlerin birbirinden bağımsız çalıştığı düşünülüyordu. Bugün bunun doğru olmadığını biliyoruz.
Bilimsel araştırmalar göstermektedir ki:
- Uzun süreli stres bağışıklık sistemini etkileyebilir.
- Kronik kaygı bağışıklık yanıtlarını değiştirebilir.
- Travmatik yaşantılar bağışıklık sistemi üzerinde etkiler oluşturabilir.
- Beklenti ve telkin mekanizmaları biyolojik süreçlerle ilişkili olabilir.
- Zihinsel odaklanma bedensel yanıtları etkileyebilir.
Bu nedenle modern tıp artık zihin ve beden arasındaki ilişkiyi çok daha ciddiye almaktadır.
Hipnoz ve Bağışıklık Sistemi Arasında Bir İlişki Var mı?
Hipnozun temel özelliklerinden biri dikkati belirli bir noktaya yoğunlaştırabilmesidir.
Kişi, günlük bilinç durumundan farklı bir odaklanma düzeyine geçebilir. Bu süreçte verilen telkinler daha güçlü biçimde işlenebilir.
Hipnoz; ağrı yönetimi, stres yönetimi, kaygı kontrolü ve çeşitli zihin-beden çalışmaları alanında uzun yıllardır araştırılmaktadır.
Siğiller konusunda bilim insanlarının dikkatini çeken nokta şudur:
Eğer bağışıklık sistemi zihinsel süreçlerden etkilenebiliyorsa, hipnoz da dolaylı olarak bağışıklık sistemi üzerinde etkiler oluşturabilir mi?
İşte siğiller üzerinde yapılan araştırmaların çıkış noktası budur.
Hipnoz Siğili Nasıl Etkileyebilir?
Burada önemli bir noktayı vurgulamak gerekir.
Hipnoz HPV virüsünü doğrudan öldüren bir yöntem değildir.
Hipnoz siğili kesip çıkarmaz.
Hipnoz bir krem ya da cerrahi işlem değildir.
Hipnozun siğiller üzerindeki olası etkisi daha farklı bir mekanizma üzerinden açıklanmaktadır.
Araştırmacılara göre hipnoz:
- Stres düzeyini azaltabilir.
- Bağışıklık sistemiyle ilişkili süreçleri etkileyebilir.
- Kişinin dikkatini belirli bir biyolojik hedefe yönlendirebilir.
- Zihin-beden etkileşimini güçlendirebilir.
- Telkin yoluyla bedensel iyileşme süreçlerini destekleyebilir.
Bu nedenle hipnozun siğiller üzerindeki olası etkisi, bağışıklık sistemi üzerinden açıklanmaya çalışılmaktadır.
Bilimsel Çalışmalar Ne Gösteriyor?
Hipnoz ve siğil ilişkisi yeni bir konu değildir. Bu alanda 1940’lardan itibaren çeşitli vaka bildirimleri, klinik gözlemler ve kontrollü çalışmalar yayımlanmıştır.
Erken Dönem Araştırmalar
1946 yılında yayımlanan Treatment of Warts by Suggestion çalışması, siğillerin telkin yoluyla gerilemesi konusuna dikkat çeken ilk bilimsel yayınlardan biri olmuştur.
Bu çalışma, daha sonraki araştırmalar için önemli bir başlangıç noktası oluşturmuştur.
Spanos ve Arkadaşlarının 1988 Çalışması
1988 yılında Nicholas Spanos ve çalışma arkadaşları tarafından yayımlanan araştırma, hipnoz ve telkinin siğiller üzerindeki etkilerini inceleyen en önemli çalışmalardan biridir.
Araştırmacılar hipnotik telkin, plasebo ve kontrol grupları arasında karşılaştırmalar yapmıştır.
Sonuçlar, hipnotik telkin uygulanan grupta dikkat çekici siğil gerilemeleri bildirilmesine yol açmıştır. Bu nedenle çalışma yıllardır bilimsel literatürde referans gösterilmektedir.
Spanos ve Arkadaşlarının 1990 Çalışması
Spanos ve ekibinin 1990 yılında yayımladığı araştırmada katılımcılar dört farklı gruba ayrılmıştır:
- Hipnotik telkin
- Salisilik asit
- Plasebo
- Kontrol grubu
Araştırmanın sonunda hipnotik telkin grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek siğil kaybı bildirildi.
Bu sonuç, siğil tedavisinde hipnozun bilimsel olarak araştırılmaya değer bir alan olduğunu göstermiştir.
Bağışıklık Sistemiyle İlgili Bulgular
Siğil gerilemesini inceleyen immünoloji çalışmalarında, gerileyen siğillerde T lenfositleri ve makrofajların arttığı bildirilmiştir.
Bu bulgu önemlidir. Çünkü hipnozun siğiller üzerindeki olası etkisini anlamak için temel mekanizma burada yatmaktadır.
Siğil bağışıklık sistemiyle geriler.
Hipnoz ise bağışıklık sistemi üzerinde etkili olabilecek zihin-beden süreçlerini harekete geçirebilir.
Halk Arasında “Okutunca Geçti” Denilen Olay Nasıl Değerlendirilebilir?
Yüzyıllardır farklı kültürlerde benzer hikâyeler anlatılmaktadır.
Bir kişi siğilini “okutur”. Aradan birkaç hafta geçer. Siğil küçülür veya kaybolur.
Modern bilim bu duruma doğrudan mucize ya da hurafe dememektedir. Bunun yerine şu ihtimalleri değerlendirmektedir:
- Kendiliğinden gerileme
- Güçlü beklenti etkisi
- Telkin mekanizmaları
- Bağışıklık sistemi aktivasyonu
- Psikonöroimmünolojik süreçler
Belki de halk arasında anlatılan hikâyelerin arkasında, bugün bilim insanlarının araştırdığı biyolojik mekanizmalar bulunmaktadır.
Halk diliyle “okutunca geçti” denilen durum, bilimsel dille “telkin, beklenti ve bağışıklık sistemi ilişkisiyle açıklanabilecek bir gerileme süreci” olarak değerlendirilebilir.
Hipnozun Etkisi Neden Her İnsanda Aynı Değildir?
Her insanın genetik yapısı, bağışıklık sistemi, stres düzeyi, uyku kalitesi, genel sağlık durumu ve telkine açıklığı farklıdır.
Bu nedenle hipnoz uygulamalarında da sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
Sonucu etkileyebilecek faktörler şunlardır:
- Kişinin bağışıklık sistemi kapasitesi
- Siğilin süresi
- HPV tipi
- Siğilin bulunduğu bölge
- Uyku düzeni
- Stres düzeyi
- Beslenme ve genel sağlık durumu
- Kişinin hipnotik telkine yanıt verme kapasitesi
- Tedaviye inanç ve beklenti düzeyi
Bu durum yalnızca hipnoz için değil, tıptaki birçok tedavi yöntemi için de geçerlidir.
Siğil Tedavisinde Hipnoz Bir Alternatif mi, Destekleyici Bir Yaklaşım mı?
Siğil tedavisinde dermatolojik yöntemler hâlâ önemlidir.
Salisilik asit, kriyoterapi, lokal uygulamalar ve dermatolojik takip birçok hastada kullanılabilir.
Ancak tekrarlayan, dirençli, uzun süredir devam eden veya kişinin psikolojik olarak yoğun etkilendiği siğillerde zihin-beden ilişkisi de dikkate alınmalıdır.
Hipnoz burada destekleyici ve bütüncül bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.
Özellikle siğilin bağışıklık sistemiyle ilişkisi düşünüldüğünde; kişinin stres düzeyinin azaltılması, beden algısının düzenlenmesi, bağışıklık sistemine yönelik telkinlerin kullanılması ve zihinsel odaklanmanın güçlendirilmesi klinik açıdan anlamlıdır.
Klinik Hipnozda Amaç Nedir?
Siğil tedavisinde klinik hipnozun amacı şunlardır:
- Kişinin dikkatini siğilin bulunduğu bölgeye odaklamak
- Bağışıklık sistemine yönelik güçlü ve yapılandırılmış telkinler vermek
- Stres yanıtını azaltmak
- Bedenin iyileşme kapasitesini desteklemek
- Kişinin zihinsel olarak sürece aktif katılımını sağlamak
- HPV’ye karşı bağışıklık yanıtını sembolik ve zihinsel imgelerle güçlendirmek
Burada kullanılan telkinler rastgele cümlelerden oluşmaz.
Klinik hipnozda telkinler kişinin zihinsel yapısına, inanç sistemine, beden algısına ve klinik durumuna göre planlanır.
Hipnozda Bağışıklık Sistemi Nasıl Telkin Edilir?
Klinik hipnoz uygulamalarında bağışıklık sistemi çoğu zaman sembolik imgelerle çalışılır.
Örneğin kişi bağışıklık hücrelerini vücudun savunma ordusu gibi hayal edebilir.
Siğilin bulunduğu bölgeye yönelen güçlü bir temizlenme süreci imgeleştirilebilir.
HPV’nin saklandığı bölgenin bağışıklık sistemi tarafından fark edildiği ve temizlendiği yönünde yapılandırılmış telkinler verilebilir.
Bu tür imgeler yalnızca hayal değildir. Beyin, imgelem ve bedensel yanıt arasında güçlü bağlantılar kurabilir.
Sporcuların zihinsel antrenmanla performanslarını artırabilmesi, ağrı yönetiminde hipnozun kullanılabilmesi ve stres yanıtlarının telkinle değişebilmesi bu ilişkinin farklı örnekleridir.
Siğil Tedavisinde Hipnoz Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hipnoz siğili kesin geçirir mi?
Hiçbir tıbbi yöntemde yüzde yüz garanti vermek mümkün değildir. Hipnozla ilgili çalışmalar dikkat çekici sonuçlar bildirmiştir ancak sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.
Hipnoz HPV virüsünü öldürür mü?
Bilimsel çalışmalar hipnozun HPV’yi doğrudan öldürdüğünü göstermemektedir. Olası etkiler bağışıklık sistemi üzerinden açıklanmaktadır.
Hipnoz bilimsel midir?
Evet. Hipnoz; ağrı yönetimi, stres yönetimi ve çeşitli klinik alanlarda uzun yıllardır araştırılan bilimsel bir konudur.
Siğiller neden bazen kendiliğinden kaybolur?
Çünkü bağışıklık sistemi HPV’yi fark edip hedef almaya başlamış olabilir.
“Okutunca geçti” denilen şey hipnozla aynı mı?
Tam olarak aynı değildir. Ancak her ikisinde de güçlü beklenti, inanç, odaklanma ve telkin mekanizmaları bulunabilir. Bu nedenle bilimsel açıdan benzer zihin-beden süreçleri üzerinden değerlendirilebilir.
Çocuklarda siğil hipnoza daha iyi yanıt verir mi?
Bazı vaka bildirimlerinde çocuklarda dikkat çekici sonuçlar bildirilmiştir. Çocukların imgeleme ve telkine daha açık olması bu konuda etkili olabilir.
Siğiller neden stres dönemlerinde artabilir?
Stres bağışıklık sistemini etkileyebilir. Bağışıklık sistemi zayıfladığında HPV’nin kontrolü zorlaşabilir ve siğiller daha dirençli hâle gelebilir.
Hipnoz kaç seansta etki eder?
Bu kişiye göre değişir. Bilimsel çalışmalarda takip süreleri genellikle haftalar içinde değerlendirilmiştir. Klinik süreç kişinin siğil yapısına, bağışıklık durumuna ve telkine yanıtına göre değişebilir.
Güçlü ve Zayıf Yönleriyle Bilimsel Değerlendirme
Bu konuda güçlü taraflar vardır.
Birincisi, siğillerin bağışıklık sistemiyle ilişkisi bilimsel olarak güçlü şekilde bilinmektedir.
İkincisi, hipnoz ve telkin üzerine yayımlanmış kontrollü çalışmalar bulunmaktadır.
Üçüncüsü, psikonöroimmünoloji alanı zihin ve bağışıklık sistemi arasındaki ilişkiyi desteklemektedir.
Dördüncüsü, farklı dönemlerde yayımlanmış vaka bildirimleri ve klinik gözlemler benzer sonuçlara işaret etmektedir.
Bilimsel dürüstlük açısından zayıf yönleri de belirtmek gerekir. Çalışma sayısı sınırlıdır. Bazı çalışmalar küçük örneklemlidir. Her birey aynı yanıtı vermez. Daha büyük ve modern immünolojik ölçümlerle desteklenen çalışmalara ihtiyaç vardır.
Ancak bu zayıf yönler, konunun önemsiz olduğu anlamına gelmez. Tam tersine, mevcut bulgular konunun daha fazla araştırılması gerektiğini göstermektedir.
Sonuç: Belki de Yıllardır Aynı Gerçeği Farklı Dillerle Anlatıyoruz
Halk arasında “okutunca geçti” denir.
Dermatoloji “siğil geriledi” der.
İmmünoloji “hücresel bağışıklık aktive oldu” der.
Psikonöroimmünoloji “zihinsel süreçler bağışıklık sistemini etkileyebilir” der.
Hipnoz bilimi ise “odaklanmış telkin bedensel yanıtları değiştirebilir” der.
Belki de tüm bu cümleler aynı olayın farklı açıklamalarıdır.
Bugün elimizdeki bilimsel veriler bize şunu göstermektedir:
- Siğiller HPV kaynaklıdır.
- HPV’nin temizlenmesinde bağışıklık sistemi temel rol oynar.
- Hipnoz ve güçlü telkin, bağışıklık sistemiyle ilişkili psikofizyolojik süreçleri etkileyebilir.
- Bu nedenle siğil tedavisinde hipnoz konusu modern tıbbın zihin-beden ilişkisini anlamak için incelediği ilginç alanlardan biridir.
İnsan bedeni düşündüğümüzden çok daha güçlü bir iyileşme kapasitesine sahiptir.
Bazen mesele, bu kapasiteyi doğru hedefe yönlendirebilmektir.
Bilimsel Kaynaklar
- Vollmer H. Treatment of Warts by Suggestion. Psychosomatic Medicine. 1946.
- Spanos NP, Stenstrom RJ, Johnston JC. Hypnosis, Placebo and Suggestion in the Treatment of Warts. Psychosomatic Medicine. 1988.
- Spanos NP, Williams V, Gwynn MI. Effects of Hypnotic, Placebo and Salicylic Acid Treatments on Wart Regression. Psychosomatic Medicine. 1990.
- Coleman N ve ark. Immunological Events in Regressing Genital Warts. American Journal of Clinical Pathology. 1994.
- Scott M ve ark. Cell-Mediated Immune Response to Human Papillomavirus Infection. Clinical and Diagnostic Laboratory Immunology. 2001.
- Kwok CS ve ark. Topical Treatments for Cutaneous Warts. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2012.
